Chất liệu, mệnh giá và những đồng tiền kỳ lạ trên thế giới

Chất liệu, mệnh giá và những đồng tiền kỳ lạ trên thế giới

Những đồng tiền xu, chất liệu và mệnh giá này có hình dáng hay biểu tượng khác thường song đều mang những ý nghĩa riêng.

Những ngày gần đây trên các phương tiện truyền thông đại chúng, vấn đề tiền polymer được đề cập đến khá nhiều. Vì vậy xin giới thiệu đôi điều về chất liệu, mệnh giá và những đồng tiền kỳ lạ trên thế giới.

Tiền polymer

Đồng tiền polymer đầu tiên được lưu hành trên thế giới là tại nước Úc, vào năm 1988, nó có mệnh giá 10 đôla Úc. Nó được phát triển bởi Ngân hàng dự trữ Úc (RBA) và Tổ chức nghiên cứu khoa học và kỹ nghệ thuộc Khối thịnh vượng chung (CSIRO). Đến nay có 19 nước sử dụng tiền polymer, việc in tiền polymer chủ yếu là phục vụ cho một dịp lễ kỷ niệm nào đó mà thôi chứ tiền giấy vẫn là chủ yếu. Đồng polymer đầu tiên được phát hành nhằm kỷ niệm 200 năm ngày thành lập nước Úc. 19 nước có tiền polymer là: Australia, Bangladesh, Brazil, Brunei, Chilê, Indonesia, Malaysia, Mexico, Nepal, New Zealand, Bắc Ireland, Papua New Guinea, Romania, Singapore, Sri Lanka, Thái Lan, Việt Nam, Tây Samoa và Zambia.

Năm 1996, Thái Lan phát hành đồng polymer có mệnh giá 5 và 50 baht để kỷ niệm 50 năm ngày lên ngôi của vua Bhumibol. Năm 2000, Brazil phát hành tiền polymer có mệnh giá 10 real để kỷ niệm 500 năm ngày người Bồ Đào Nha đến châu Mỹ. Tổng số tiền được phát hành là 250 triệu real. Trung Quốc cũng phát hành tờ 100 nhân dân tệ để kỷ niệm thiên niên kỷ mới. Năm 2004, Thái Lan quay trở lại với đồng 50 baht chất liệu cotton. Cũng năm này Indonesia quay trở lại tiền giẫy đối với đồng 100.000 rupi.

Chất liệu, mệnh giá và những đồng tiền kỳ lạ trên thế giới - Ảnh 1

Tiền polymer của Úc sử dụng chất liệu Biaxially Oriented Polypropylen (BOPP). Trong khi đó, vào đầu những năm 1980, một chất liệu khác là Polyethylene được giới thiệu bởi Dupont. Tuy nhiên khi in thử thì có vấn đề. Chẳng biết tiền polymer của Việt Nam dùng BOPP hay Polyethylene. Nhiều tài liệu của RBA và SCIRO cho biểt tiền polymer so với tiền giấy có nhiều ưu điểm hơn như: bền hơn, khó rách hơn, chịu ẩm tốt hơn, không thấm nước… 

Những đồng xu nghệ thuật và những đồng xu lạ

Để kỷ niệm Olympic Sydney 2000, Zambia đã phát hành những động tiền xu có hình dáng lạ mắt, gần giống bản đồ của hai nước, trên đó in hình nữ hoàng Elizabeth, bờ biển phía bắc Zambia, hình nhà hát Opera Sydney. Mặt kia in hình 7 vận động viên điền kinh. Mệnh giá 5.000 kwacha, tương ứng 49,5 đô la Úc. Năm 1981, để kỷ niệm ngày thực phẩm thế giới, Cộng hoà Tonga đã phát hành đồng tiền kim loại hình chữ nhật, một mặt in hình chiếc thuyền buồm, mặt kia là chân dung vua Taufa’ahau IV. Trọng lượng của đồng tiền này là 24,5g bạc nguyên chất. Giá trị của nó tương đương 35 USD, có 2.200 đồng như vậy được lưu hành.

Giá trị chỉ có 1 USD, nhưng nhiều màu sắc, chất liệu sử dụng để chế tạo là đồng, nicken và bạc. Đó là bộ tiền xu gôm 6 đồng được thiết kế như những cây đàn ghi ta điện tử. Những cây đàn này được lưu hành từ năm 2004 tại Cộng hoà Somali nhằm kỷ niệm 50 năm nhạc Rock’n’Roll. Mỗi cây đàn ấy cao khoảng 45mm. Được các chuyên gia cũng như nhà sưu tập đánh giá là những đông tiền xinh đẹp, quyến rũ, hấp dẫn nhất thế giới là những đồng tiền xu của Cộng hoà Palau. Palau là quốc gia độc lập gồm khoảng 100 hòn đảo trong khu vực biển Philippines.

Dân số chưa đến 13.000 người. Là một đảo quốc do vậy tiên của Palau in hình những nhân vật, sinh vật liên quan đến biển, đó là những thuỷ thần, những nàng tiên cá, là những con rùa biển quý hiếm hay những con cá heo thân thiện, những rặng san hô rực rỡ sắc màu… Tất cả những đồng tiên xu này đều có giá trị 1 USD và mỗi đồng là một tác phẩm nghệ thuật đặc sắc. 500 năm trước, những thanh niên Thụy Sĩ khoẻ mạnh, sùng đạo được Đức Giáo hoàng chọn làm lính canh cho Vatican và truyền thống ấy vẫn được giữ cho đến ngày nay. Để kỷ niệm 500 năm sự kiện này, Cộng hoà dân chủ Congo đã cho phát hành hai đồng tiền xu in chân dung những người lính cận vệ Thụy Sĩ trong trang phục truyền thống. Đợt này phát hành 2.500 đồng, mỗi đồng trị giá 10 franc và 5.000 đồng trị giá 5 franc.

Chất liệu, mệnh giá và những đồng tiền kỳ lạ trên thế giới - Ảnh 2

Và những tờ giấy bạc không giống ai

Ai cũng biết đồng đôla Mỹ có mệnh giá lớn nhất được lưu hành hiện nay là 100USD. Thế nhưng có những đồng đôla mệnh giá đến… 1 triệu USD. Đó là những tờ giấy bạc bất thường mà các tay chơi ngông in ra để đùa cho vui chứ ai mà dám xài những đông đôla này. Trên đồng tiền 1 triệu USD ấy, thay cho chân dung các vị tổng thống, là hình Nữ thần Tự do, hoặc ông già Noel… Chuyện khó tin nhưng hoàn toàn có thật tại Nam Tư là đồng bạc có mệnh giá… 500 tỷ. Năm 1990, nước Nam Tư cũ tan rã, 5 nước mới hình thành. Từ khủng hoảng chính trị dẫn đến khủng hoảng kinh tế, đồng tiền mất giá hàng giờ, cứ mỗi đêm thức dậy người Nam Tư thấy giá trị đồng tiền chỉ còn một nửa.

Năm 1993, tình hình tương đối ổn định, người ta tiến hành đổi tiền, 1 đồng Dinara mới có mệnh giá tương đương 1 triệu Dinara cũ. Vào đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng nói trên, ngân hàng Nam Tư cũ phát hành tờ bạc có mệnh giá 500 tỷ, tờ bạc này in chân dung nhà thơ Zmaj. Chẳng biết là ông buồn hay vui? 

Nguồn tổng hợp